Nieuwsbrief 1
 |
| Nieuwsbrief Kind en Ruimte 2003 nr 1 Het perspectief van kinderen is onmisbaar in de planning van de ruimte. Wij nodigen u uit om samen met ons te bouwen aan een ‘kindvriendelijke planning van de ruimte’.
INHOUD: 1. De denktank Jeugdruimte Deze driemaandelijkse nieuwsbrief bevat onze huidige visie en kennis vanuit onderzoek en ervaring. Wij staan ook open voor uw initiatieven en publicaties met betrekking tot dit thema. Meer informatie nodig over ‘Kind en Ruimte’? Surf naar onze nieuwe website: www.k-s.be of mail naar: info@k-s.be
ONZE UITDAGING:
Groeperingen van volwassenen zoals: landbouwers, natuurliefhebbers, recreanten, ondernemers en andere weten zich zowel op Vlaams als op lokaal niveau vrij goed te organiseren om zo bij de bestemming en de inrichting van de publieke ruimte hun eisen en standpunten te verdedigen. In tegenstelling tot volwassenen organiseren kinderen zich niet om hun belangen te verdedigen. Zonder een goede organisatie van de belangenverdediging, is het evenwel niet haalbaar deze succesvol te behartigen. De schaarse ruimte en de scherpe belangentegenstellingen maken dat groepen met een zwakke maatschappelijke positie zoals kinderen op de achtergrond geraken in het debat over ruimtelijke ordening. Het recht van kinderen op deelname aan maatschappelijke besluitvorming over thema’s die hen aanbelangen mag dan al vastgesteld zijn in het Internationaal Verdrag van de Rechten van het Kind, daarmee is hun participatie nog niet gewaarborgd. De discussie over de ruimtelijke planning wordt gevoerd op maat van experten. Abstract denkvermogen en ervaring met publieke debatten zijn belangrijke voorwaarden om te kunnen meespelen. De georganiseerde interacties en de strategieën die binnen dit debat meest succesvol zijn, sluiten zelden aan bij de wijze waarop kinderen en jongeren hun noden en behoeften uitdrukken. Als kinderen ter sprake komen bij deze discussies, is dat vaak overwegend vanuit de invalshoeken ‘bescherming’ (verkeer en mobiliteit) en ‘opvoeding’ (onderwijs, natuureducatie, ... ) en zelden vanuit hun ‘speelse eigenheid’. 1. De denktank Jeugdruimte: Sinds het najaar van 2002 hebben wij (K-S) met een aantal personen vanuit het Steunpunt Jeugd, de Vlaamse Vereniging van Jeugddiensten en -consulenten ( VVJ ) de handen in elkaar geslagen en de denktank ‘Jeugdruimte’ opgericht. Aan deze denktank werken overigens ook de Afdeling Jeugd en Sport en AROHM mee, alsook de provincie Antwerpen en enkele steden. Het platform is mede ontstaan vanuit een aantal inzichten die terug te vinden zijn binnen het netwerk kindvriendelijk steden [1] en het Vlaamse jeugdbeleidsplan [2]. Sinds de Kliksons [3] en de Stembiljettenactie[4] weten we dat kinderen en jongeren plaatsen willen om vrij te spelen, elkaar te ontmoeten en te sporten. Er is een duidelijk tekort aan inspraak mogelijkheden van kinderen en jongeren door een gebrek aan kennis van de gebruikte methodieken. Het gebrek aan een goede definiëring van de publieke ruimte binnen het ruimtebeleid zorgt er ongewild voor dat de verzuchtingen naar die publieke ruimte die kinderen en jongeren formuleren vaak worden genegeerd. De denktank jeugdruimte wil precies hierop en antwoord bieden. Dit platform beoogt meer aandacht voor kinderen en jongeren binnen de toepassing van het decreet ruimtelijke ordening. Het gaat daarbij enerzijds om een vraag naar meer ruimte die (ook) geschikt is voor kinderen en jongeren en anderzijds om de vraag of en hoe meer inspraak van hen mogelijk is. We hebben de ambitie om te zoeken naar een betere afstemming van de noden van kinderen en jongeren op die van de ruimtelijke planning. Concreet beogen we dus een invulling te kunnen geven aan de ruimtelijke uitvoeringsplannen vanuit de noden en wensen van kinderen en jongeren. Meer info over onze partners in dit project: http://www.vvj.be http://www.steunpuntjeugd.be 2. Actieonderzoek: Een kind als partner in de ruimtelijke planning?
Besluitvormingsprocessen inzake ruimtelijke planning zijn te ingewikkeld voor kinderen. Wij pleiten voor een evenwicht tussen participatie en bescherming. In Krottegem, een wijk in Roeselare, zoekt SORT ( Samenlevingsopbouw Roeselare-Tielt) in samenwerking met de jeugddienst een oplossing voor het nijpend tekort aan speelruimte in de buurt. De Kastelensite in Zwijnaarde werd uitgekozen als één van de meest geschikte locaties om de bosuitbreidingsplannen van het Vlaamse Gewest te realiseren. Wij onderzochten in beide gevallen de inbreng van kinderen en hun belangen doorheen het ingewikkelde proces van besluitvorming en ruimtelijke vormgeving. We ondersteunden en ontwikkelden ook enkele initiatieven die kinderen en hun claims in de aandacht brachten. Wij willen via zulk actieonderzoek bouwen aan een pasklaar model of procedure om in debatten over publieke ruimte rekening te houden met de inbreng of zelfs met de belangen van kinderen. We kregen de opdracht van de provincie Antwerpen om een aantal groendomeinen te screenen op kindvriendelijkheid. Wij werkten hiervoor een hanteerbaar instrument uit waarmee kinderen en jongeren de groendomeinen konden evalueren: dit instrument werd verpakt in een fietskar. Deze kar is vanuit een kwalitatieve onderzoeksbenadering ontwikkeld. Hierdoor kunnen we met een kleine groep kinderen diepgaande gegevens verzamelen. De kar is een centraal instrument, een soort koffer met opdrachten die kinderen zelf in handen hebben. Ze krijgen dan ook een actieve rol in het onderzoek. Er werden al 2 Antwerpse provinciale groendomeinen gescreened: Park d’Ursel te Hingene en het Vrijbroekpark in Mechelen. In de loop van 2003 komen nog 7 Antwerpse groendomeinen aan de beurt. Na 2003 is het de bedoeling dat het instrument ook inzetbaar wordt in niet-provinciale domeinen. Lees onderstaande opmerkelijke uitspraken van de kinderen en leer over hun inbreng als onderzoeker: « Niet overal moeten er speeltuigen komen, er mogen best ook rustige plekjes zijn en natuur.» « Ik klim niet meer in een boom die ik niet ken. Onlangs heb ik mijn pols gebroken. » « Niet alles moet speelbos worden, een deel is genoeg. Andere mensen willen iets anders.» « Je moet op de tennisvelden kunnen komen, wanneer die vrij zijn, maar je moet altijd op voorhand reserveren.» « Waarom noemt dit het Vrijbroekpark ? » « De poort van het park wordt op slot gedaan, dat heeft geen enkele zin, want we kennen een andere weg om toch in het park te geraken. » 4. Nieuwe WEBSITE met FORUM www.k-s.be « Vroeger waren hier Franse tuinen. Dat was plezant, we konden hier altijd tikkertje spelen. » citaat uit rapport groendomeinen. Volgens kunnen kinderen vandaag te weinig zelf betekenis en structuur geven aan de publieke ruimte in functie van hun eigen spel. Wat denkt u hierover? Over Kind en Samenleving vzw Onze emailadressen zijn, passend bij ons nieuw webadres, gewijzigd: Jan Van Gils: jvangils@k-s.be Peter De Keyser: pdekeyser@k-s.be Wouter Vanderstede: wvanderstede@k-s.be Anne De Greef: adegreef@k-s.be Kind & Samenleving vzw, een onderzoeks- en ontwikkelingscentrum met een voorgeschiedenis van ruim 20 jaar, heeft de duidelijke MISSIE om de maatschappelijke positie van kinderen tussen 3 en 12 jaar te versterken en de interactie tussen kinderen en andere groepen uit de samenleving te stimuleren. Het wil daarbij de eigen benadering van kinderen sterker aan bod laten komen. Kind en Samenleving vzw heeft, dankzij eigen methodieken ( o.m. belevingsonderzoek) en eigen visie ( gebaseerd op het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind ), een stevige naam verworven in de educatieve en academische wereld. Meer informatie: www.k-s.be of Kind & Samenleving vzw Nieuwelaan 63 1860 Meise Tel 02 272 07 53 Fax 02 269 78 72 info@k-s.be
[1] Netwerk kindvriendelijke steden: Sinds 2001 groeit er een project rond de kindvriendelijkheid van de Vlaamse steden. Deze beleidsaandacht is niet nieuw , maar krijgt de laatste tijd meer dimensies, ook in Europese context. Het onderzoekscentrum en VVJ zijn bij deze evoluties sterk betrokken. Bij dit partnership zijn eveneens de provinciebesturen van Antwerpen en Vlaams-Brabant betrokken, samen met een tiental Vlaamse steden zoals Gent, Antwerpen, Brugge, Genk, Hasselt, Mechelen, St. Niklaas, Brugge, Torhout, Brussel e.a. [2] Vlaamse jeugdbeleidsplan: Zoals voorzien in de beleidsnota jeugd werd na de voltooiing van het Vlaamse jeugdwerkbeleidsplan een volgende stap gezet, namelijk de opmaak van een Vlaams jeugdbeleidsplan. Opzet van dit plan is het op elkaar afstemmen van de beleidsmaatregelen die in tal van andere beleidsdomeinen voor de jeugd worden genomen. [3] de Kliksons: ‘De Kliksons’ is een interactieve cd-rom voor 10- tot 16-jarigen met vragen over hun vrijetijdsbesteding en leefwereld. Het werken met computers maakt een snelle en correcte verwerking van de resultaten mogelijk. De multimedialook van ‘De Kliksons’ – met grappige geluidjes en bewegende animaties – brak met de klassieke enquête en sloeg goed aan bij het tienervolkje [4] Het Kinderrechtencomissariaat organiseerde een stembiljettenactie betreffende de noden die kinderen het meest belangrijk vinden. Speelruimte stond bovenaan de lijst.
|